७. गीतिकाव्य— घाँटु By Choga DB Gurung

७. गीतिकाव्य— घाँटु

घाँटु भनेको अंग विन्यासद्धारा मन्द गतिमा प्रस्तुत गरिने एक किसिमको कलात्मक एवं अलौकिक नृत्य हो । लयबद्ध भाषामा रागद्धारा गाइने गुरुङहरुको मौलिक गीतिकाव्य हो । लमजुङका ‘ख्याल्बो रोजा उपनाम भएको पर्सैं ख्ले (क्ले) भन्ने परसुराम घले राजा’ र रानी यमावतीको वीरगाथा र अमरगाथा गीतकै लयमा गाएर संझना गरिन्छ । यो घाँटु माघ महिनाको श्रीपञ्चमीको दिनमा स्थापना गरेर तीन महिनसम्म औसी, पूर्णिमा र गाउँ बार्ने दिनहरुमा लगातार अभ्यास गरेर बैसाख पूर्णिमाको अघिल्लो दिनदेखि सिंगार पटार गरेर सजाएको मञ्मा प्रर्दशन गरिन्छ । पूर्णिमाको दिनमा दिनभरि प्रर्दशन गरेर भोलि पल्ट सुर्यास्त नहुँदै देउराली डाँडामा लगेर समापन गरिन्छ । पर्वको अतिथिहरु त्यस गाउँको विवाहित चेलीबेटी र ज्वाइहरुकासाथै वरपरका गन्य मन्यहरुलाई निमन्त्रण गरिन्छ । अतिथिहरुले आफ्नो गच्छे अनुसार दान हालेर घाँटु नाचको आतिथ्याइ स्वीकार गर्ने गुरुङहरुको मौलिक संस्कार रहि आएको छ ।
यो घाँटु शब्द दुइवटा शब्दहरुको संयोजनबाट बनेको छ । ‘घाँ+टु = घाँटु’ । ‘घाँ’ भनेको तमु भाषाको मूल शब्द ‘गह’ अर्थात घाउको वहुरुपी स्वरुप हो । अर्थात काँक्रोको चिराझै चिराचिरा परेको हेर्न पनि नसकिने भयंकरै डरलाग्दो एवं कहिलै निको नहुने ऐतिहासिक घाउ हो । ‘टु’ भनेको तमु भाषाको मूल

ट्होटे पर्ब पर्ब के हो र कसरी मनाइन्छ

ट्होटे पर्ब 

माइन्ड गुरुङ बेल्जियम 

यो बोन्पो धर्म  अन्तर्गत प्रकृति लाई रिझाएर रोग ,ब्याधि ,लुतो , खटिरा, र रुघा खोकी सबै खाले रोगका साथै भुत मशान धपाउन गाउलेहरु मिलि गर्ने  साझा पुजा हो l ट्हो को अर्थ  गाउँ (ह्युल ) र टे  को अर्थ बारने  हो l यो पर्ब पनि अरु जातिहरुले  खेल्दैन मात्र गुरुङहरुले मात्र खेल्दछन  l यो पर्ब पहिला पहिला दम्दमे ,शिदाने ,कर्मीडांडा ,काब्रे ,kalabang घरेडी   खेल्ने गरिन्थ्यो र अन्य  गाउँ हरुमा  खेल्ने गरिन्थ्यो  होला l तर आजकल कुनै पनि  गुरुङ गाउमा खेलेको पाइन्न l खेल्ने तौर  तरिकाहरु  अ आफ्नै गाउँ अनुसार हुन्थ्यो l कुनै ठाउँमा भाले काटेर गरिन्थ्यो भने म आफ्नै गाउँ म हाम्रो पालाको मात्र छोट करिमा लेख्न चाहन्छु l

यो बर्सको दुइ पटक खेलिन्थ्यो l एक पटक श्रावन महिना र अर्को पटक चैत म l हामि  केटाहरु  बिहानै उठेर भर्किम्लो (तिब्रु ) काट्न समुंद्रे बन  त कहिले नाके ध्हर को मुन्तिर  गएर झोला भरि फिल्ली  र तरवार  बनाएर छिट्टो छिट्टो सिलु डाँडा जम्मा हुन्थ्यो l ठुलोबा हरुले थारो भैशी लाई मज्जा ले चार खुट्टा बाँधी छिर्के पारि लडाइ पेटमा छुरी घोची घोची मार्थ्यो ! हाम्रो भने टिन र कोपर बजाउदै त्यो भैशिको आवाज नसुन्ने गरि बजाउनु पर्थ्यो l केहीबेरमै त्यो भैशीको थोरै लादि लिएर हरेक घर घर म फिल्ली राखेर श्युरी धुप राखेर हरेक किसिमको पहिरन गरि निस्कने बेलामा त्यो घर बाट खरानी ले हान्ने गर्दथ्यो l  मेंन त्यो दिन काँचो दाउर नकाट्ने बिशुं न नासुकौने झार नागोड़ने र ढिकी जाँतो नगर्ने र त्यो बाटो कुनै बटुवा हरु हिडेमा दुइ चार पैसा  वा चुरोट भापनी जरिवाना गर्थ्यो l चार बाटोमा गेट बनाथ्यो र गाउँ को मुनि सेलौथ्यो l सेलाउने बेलामा वर्ष भेलौरे खेथ्यो र यो भेलौरे खेल्ने बेलामा महिलाहरुलाई सुन्न मनाही थियो l खेले बापत हामीलाई चामल,मकै ,कोदो र पैसा पाइन्थ्यो l

नेपाली रेस्टुरेन्ट (Yak The Himalayan Kitchen) बिधिबद उदघाटन

बेलायत 

मे १४ शनिबार २०१७ 

   

 बेलायतको  स्विन्डन  स्थित वोल्ड टाउनमा आज नेपाली टिपिकल  खान लगाएत अन्य धेरै  परिकार हरुको लागि नेपाली रेस्टुरेन्ट यक द हिमालयन किचनको (Yak The Himalayan Kitchen) बिधिबद उदघाटन सम्पन्न भएको छ l सो अबसरमा बि यफ बि यस गोरखा रेडियोका भू पु स्टेशन म्यानेजर

तथा नेपाली समाज स्वीन्डनका उपाध्यक्ष श्री खेम गुरुङले प्रो श्री अर्जुन गुरुङ लाइ अबिर लगाई   फेटा गुथेर बधाई अनि शुभकामना दिनु भएको थियो भने गुरुङ समाज स्विनडन     (GSSAS) को आम समुहकी अध्यक्ष श्रीमती तिजु गुरुङ, गुरुङ समाज स्विनडन यू के  (GSSUK) का उपाध्यक्ष श्रीमती पूर्ण कुमारी गुरुङले प्रेस्टुरेन्ट 

प्रो  श्री  अर्जुन गुरुङ र श्रीमती हिमाली गुरुङ लाइ खादा लगाई बधाई अनि शुभकामना व्यक्त गरेका थिए l 

त्यसै गरि हंगकंग नेपाली स्विनडन क्लबका  संयोजक टग राइ (साइला) र तेज गुरुङ बाट पनि खादा लगाई

बधाई अनि शुभकामना व्यक्त गरेका गरेका थिए l 

उक्त अबसरमा स्विनडन नेपाली समाजका उपाध्यक्ष श्रीमती बिष्णु सिरिस, महिला उप-समितीका संयोजक श्रीमती चन्द्रकला लिम्बु ,मगर संघ यूके स्विन्डन महिला समितीका अध्यक्ष ईन्दिरा गलामी मगर, नेपाली समाज विल्टशायरका महिला उप-समितीका सचिव श्रीमती मनु पाईजा, भलिबल टिम  कोअर्डिनेटर श्रीमती गंगा थापाले खादा लगाई शुभकामना दिनुभएको थियो।